آکادمی تحلیل آماری ایران مدرسه پژوهش کمی و کیفی
تعریف عملیاتی متغیر های تحقیق چیست؟
در پژوهش، بيشتر با اين تعريف سروكار داريم. هدف اصلي از تعريف عملياتي، سهولت در برقراري ارتباط و جلوگيري از تضاد در معاني نزد خوانندگان است. تعريف عملياتي يعني تعريف مفاهيم به شيو ه اي كه پژوهشگر آنها را در عمل اندازه گيري مي كند.اين مفهوم را دانشمندان به گونه هاي متفاوت شرح داده اند. در زير، چند نمونه كه جامع ترين آنها بيان مي شود:
- سلسله دستوراتي كه چگونگي انجام تحقيق را جهت تعيين وجود يا درجه ميزان شيء يا پديده اي(كه در مفهومي خلاصه شده) در سطح تجربي بيان كند.
- شرح متغيرها، به شيوه اي كه مورد اندازه گيري قرار مي گيرد . مانند هوش و اضطراب كه در نزد افراد مختلف، داراي تعاريف متفاوت است. تعريف عملياتي براي متغيرها و مفاهيمي كه تعريف يكساني از آنها در دسترس نيست، داراي اهميت بيشتري است.
- شرح فعاليت هايي كه پژوهشگر براي اندازه گيري يا دستكاري يك متغير انجام مي دهد.
- تعريفي كه از طريق آن، مفهوم يا ساخت پديده، با استفاده از اعمالي كه برا ي اندازه گيري آن به كار برده مي شود، تعريف مي گردد. چگونگي يافتن اندازه يك صفت از طريق معرف ها نيز تعريف عملياتي است.
